Zioła lecznicze z ogrodu

Zioła lecznicze: jak je przygotować i stosować.

Herbatka, dawka, ile razy dziennie — przy każdym ziele według monografii Europejskiej Agencji Leków (EMA). A potem: jak uprawiać je w podwyższonej grządce.

27ziół z opisem przygotowania wg EMA44ziół do uprawy

1 · Przygotowanie i stosowanie

W jakim celu stosować zioła?

Proszę wybrać, w czym ma pomóc zioło. Pokażemy zioła, które EMA wymienia w tym zastosowaniu, a przy każdym od razu przepis: dawka, czas, ile razy dziennie.

Postać wg EMA:
29 ziół · wszystkie z danymi EMA
Kaszel i gardłobez czarny

Bez czarny

Sambucus nigra

Objawy przeziębienia

Naparw domu
Dawka2–5 gsuszonych kwiatów na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy3× dziennie
od 12 latPełny opis
Drogi moczowebrzoza brodawkowata

Brzoza brodawkowata

Betula pendula

Wspomagająco do przepłukiwania dróg moczowych przy drobnych dolegliwościach ze strony układu moczowego

Naparw domu
Dawka2–3 gsuszonych liści na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razydo 4× dziennie
od 12 latPełny opis
Sen i streschmiel zwyczajny

Chmiel zwyczajny

Humulus lupulus

Łagodne objawy stresu i wspomaganie snu

Naparw domu
Dawka500 mgsuszonych szyszek na 150–200 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razydo 4× dziennie
od 12 latPełny opis
Mięśnie, krążenie i inneKaszel i gardłoczosnek pospolity

Czosnek pospolity

Allium sativum

Wspomagająco w zapobieganiu miażdżycy · Objawy przeziębienia

Surowiec sproszkowanyz apteki
Dawka300–750 mg
tylko dorośliPełny opis
TrawienieSkóra i drobne ranyMięśnie, krążenie i innedąb szypułkowy

Dąb szypułkowy

Quercus robur

Łagodna biegunka · Drobne stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej lub skóry · Świąd i pieczenie przy hemoroidach, po wykluczeniu przez lekarza poważnych schorzeń

Herbata ziołowaw domu
Dawka3 gsuszonej kory na 250 ml wody
Ile razy3× dziennie
tylko dorośliPełny opis
Drogi moczowedynia zwyczajna

Dynia zwyczajna

Cucurbita pepo

Objawy ze strony dolnych dróg moczowych przy łagodnym rozroście prostaty lub nadreaktywnym pęcherzu, po wykluczeniu przez lekarza poważnych schorzeń

Nasiona
Dawka2,5–7,5 gsuszonych nasion
Ile razy2× dziennie
tylko dorośliPełny opis
TrawienieMięśnie, krążenie i inneKaszel i gardłofenkuł włoski

Fenkuł włoski

Foeniculum vulgare

Łagodne skurczowe dolegliwości trawienne, w tym wzdęcia · Drobne bolesne skurcze miesiączkowe · Kaszel produktywny (z odkrztuszaniem) przy przeziębieniu

Naparw domu
Dawka1,5 gsuszonych owoców na 250 ml wrzątku
Parzenie15 min
Ile razy3× dziennie
od 4 latPełny opis
Mięśnie, krążenie i inneSen i stresgłóg dwuszyjkowy

Głóg dwuszyjkowy

Crataegus laevigata

Przemijające nerwowe dolegliwości sercowe (np. kołatanie serca), po wykluczeniu przez lekarza poważnych schorzeń · Łagodne objawy stresu i wspomaganie snu

Naparw domu
Dawka1–2 gsuszonych liści z kwiatami na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razydo 4× dziennie
od 12 latPełny opis
Mięśnie, krążenie i inneSen i stresgłóg jednoszyjkowy

Głóg jednoszyjkowy

Crataegus monogyna

Przemijające nerwowe dolegliwości sercowe (np. kołatanie serca), po wykluczeniu przez lekarza poważnych schorzeń · Łagodne objawy stresu i wspomaganie snu

Naparw domu
Dawka1–2 gsuszonych liści z kwiatami na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razydo 4× dziennie
od 12 latPełny opis
Drogi moczoweTrawieniejałowiec pospolity

Jałowiec pospolity

Juniperus communis

Wspomagająco do przepłukiwania dróg moczowych przy drobnych dolegliwościach ze strony układu moczowego · Łagodne zaburzenia trawienia, wzdęcia i gazy

Naparw domu
Dawka2–2,5 gsuszonych owoców (szyszkojagód) na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy1–3× dziennie
tylko dorośliPełny opis
Kaszel i gardłoSkóra i drobne ranyjeżówka purpurowa

Jeżówka purpurowa

Echinacea purpurea

Krótkotrwałe zapobieganie przeziębieniu i jego leczenie · Wspomaganie gojenia drobnych powierzchownych ran

Sok wyciśniętyz apteki
Dawka1,5–4,5 ml
od 12 latPełny opis
Trawieniekminek zwyczajny

Kminek zwyczajny

Carum carvi

Łagodne zaburzenia trawienia, wzdęcia i gazy

Naparw domu
Dawka0,5–2 gsuszonych owoców na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy1–3× dziennie
od 12 latPełny opis
TrawienieMięśnie, krążenie i inneSkóra i drobne ranykrwawnik pospolity

Krwawnik pospolity

Achillea millefolium

Przemijający brak apetytu · Łagodne skurczowe dolegliwości trawienne, w tym wzdęcia · Drobne bolesne skurcze miesiączkowe · Wspomaganie gojenia drobnych powierzchownych ran

Naparw domu
Dawka1,5–4 gsuszonego ziela na 150–250 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy3–4× dziennie
od 12 latPełny opis
Sen i streslawenda wąskolistna

Lawenda wąskolistna

Lavandula angustifolia

Łagodne objawy stresu i wspomaganie snu

Naparw domu
Dawka1–2 gsuszonych kwiatów na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy3× dziennie
od 12 latPełny opis
Kaszel i gardłoSen i streslipa drobnolistna

Lipa drobnolistna

Tilia cordata

Objawy przeziębienia · Łagodne objawy stresu psychicznego

Naparw domu
Dawka1,5 gsuszonych kwiatów na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy2–4× dziennie
od 4 latPełny opis
Drogi moczowelubczyk ogrodowy

Lubczyk ogrodowy

Levisticum officinale

Wspomagająco do przepłukiwania dróg moczowych przy drobnych dolegliwościach ze strony układu moczowego

Naparw domu
Dawka2–3 gsuszonego korzenia na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy2× dziennie
tylko dorośliPełny opis
TrawienieSkóra i drobne ranymajeranek ogrodowy

Majeranek ogrodowy

Origanum majorana

Łagodne zaburzenia trawienia, wzdęcia i gazy · Podrażniona skóra wokół nozdrzy

Naparw domu
Dawka2–4 gsuszonego ziela na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy1–2× dziennie
tylko dorośliPełny opis
Mięśnie, krążenie i inneKaszel i gardłoTrawieniemalina właściwa

Malina właściwa

Rubus idaeus

Drobne bolesne skurcze miesiączkowe · Drobne stany zapalne jamy ustnej lub gardła · Łagodna biegunka

Naparw domu
Dawka1,5–8 gsuszonych liści na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy3× dziennie
tylko dorośliPełny opis
Sen i stresTrawieniemelisa lekarska

Melisa lekarska

Melissa officinalis

Łagodne objawy stresu i wspomaganie snu · Łagodne zaburzenia trawienia, wzdęcia i gazy

Naparw domu
Dawka1,5–4,5 gsuszonych liści na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy1–3× dziennie
od 12 latPełny opis
Trawieniemięta pieprzowa

Mięta pieprzowa

Mentha ×piperita

Łagodne zaburzenia trawienia, wzdęcia i gazy

Naparw domu
Dawka1,5–3 gsuszonych liści na 100–150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy3× dziennie
od 4 latPełny opis
Mięśnie, krążenie i innemiłorząb dwuklapowy

Miłorząb dwuklapowy

Ginkgo biloba

Związane z wiekiem pogorszenie funkcji poznawczych i jakość życia przy łagodnym otępieniu · Ciężkie nogi oraz zimne ręce i stopy przy drobnych zaburzeniach krążenia

Surowiec sproszkowanyz apteki
Dawka250–360 mg
tylko dorośliPełny opis
Skóra i drobne ranyKaszel i gardłonagietek lekarski

Nagietek lekarski

Calendula officinalis

Drobne stany zapalne skóry · Wspomaganie gojenia drobnych powierzchownych ran · Drobne stany zapalne jamy ustnej lub gardła

Płukanie jamy ustnej i gardław domu
Dawka1–2 gsuszonych kwiatów na 150 ml wody
Ile razy2–4× dziennie
od 6 latPełny opis
Skóra i drobne ranyMięśnie, krążenie i inneorzech włoski

Orzech włoski

Juglans regia

Drobne stany zapalne skóry · Nadmierne pocenie się rąk i stóp

Okładw domu
Dawka4–6 gsuszonych liści na 200 ml wrzątku
Ile razy2–4× dziennie
tylko dorośliPełny opis
TrawienieMięśnie, krążenie i innerozmaryn lekarski

Rozmaryn lekarski

Salvia rosmarinus

Łagodne skurczowe dolegliwości trawienne, w tym wzdęcia · Drobne bóle mięśni i stawów · Drobne zaburzenia krążenia obwodowego

Naparw domu
Dawka1–2 gsuszonych liści na 150–250 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy2–3× dziennie
od 12 latPełny opis
TrawienieMięśnie, krążenie i inneKaszel i gardłoSkóra i drobne ranyszałwia lekarska

Szałwia lekarska

Salvia officinalis

Łagodne zaburzenia trawienia, wzdęcia i gazy · Nadmierne pocenie się · Drobne stany zapalne jamy ustnej lub gardła · Drobne stany zapalne skóry

Naparw domu
Dawka1–2 gsuszonych liści na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy3× dziennie
tylko dorośliPełny opis
Kaszel i gardłotymianek właściwy

Tymianek właściwy

Thymus vulgaris

Kaszel produktywny (z odkrztuszaniem) przy przeziębieniu

Naparw domu
Dawka1–2 gsuszonego ziela na 150 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy3–4× dziennie
od 12 latPełny opis
Mięśnie, krążenie i innewinorośl właściwa

Winorośl właściwa

Vitis vinifera

Przewlekła niewydolność żylna (obrzęk nóg, żylaki, ciężkie nogi) · Dyskomfort i uczucie ciężkich nóg przy drobnych zaburzeniach krążenia żylnego · Świąd i pieczenie przy hemoroidach, po wykluczeniu przez lekarza poważnych schorzeń · Kruche naczynia włosowate skóry

Naparw domu
Dawka5–10 gsuszonych liści na 250 ml wrzątku
Parzenie5–15 min
Ile razy2× dziennie
tylko dorośliPełny opis
Kaszel i gardłobluszcz pospolity

Bluszcz pospolity

Hedera helix

Jako lek wykrztuśny przy kaszlu produktywnym (z odkrztuszaniem)

płyn do przyjmowania doustnegotabletki lub kapsułkiliść
Do karty
Mięśnie, krążenie i inneSkóra i drobne ranykasztanowiec zwyczajny

Kasztanowiec zwyczajny

Aesculus hippocastanum

Przewlekła niewydolność żylna (obrzęk nóg, żylaki, ciężkie nogi) · Dyskomfort i uczucie ciężkich nóg przy drobnych zaburzeniach krążenia żylnego · Siniaki (miejscowy obrzęk i krwiak)

tabletki lub kapsułkipłyn do przyjmowania doustnegomaśćnasiono
Do karty

Sposoby przygotowania

Jak je przygotować.

Sposoby przygotowania herbatki ziołowej i gotowe preparaty. Który sposób i ile — podano przy każdym ziele.

Wywar

Dla korzeni, kłączy i kory

gotować zwykle 15–30 min
  1. Proszę zalać zioło zimną wodą.
  2. Proszę doprowadzić do wrzenia.
  3. Proszę gotować na małym ogniu, potem odcedzić.
Nie dla ziół aromatycznych: substancje lotne by się wygotowały (EMA).
Z grządki do filiżankiZbiórSuszeniePrzechowywanieHerbatka lub nalewkaTemperaturę, czas suszenia i trwałość znajdą Państwo przy każdym ziele na jego karcie.

Sposoby i czasy: Słowniczek EMA o herbatach ziołowych (EMA/HMPC/5829/2010 Rev. 1)

2 · Uprawa

A teraz czas na uprawę.

Wszystkie zioła z opisem przygotowania zmieszczą się w jednej podwyższonej grządce. Lubiące suchość po jednej stronie, a te, które potrzebują więcej wody, po drugiej.

Zioła kuchenne

Szczypiorek, pietruszka, bazylia i tymianek — zioła, których w kuchni brakuje najczęściej.

Z opisem przygotowania: tymianek właściwy

Zioła śródziemnomorskie

Szałwia, tymianek, oregano i cząber — pachnące zioła na słoneczne, suchsze miejsce.

Z opisem przygotowania: szałwia lekarska, tymianek właściwy

Zioła na herbatę

Melisa, mięta, hyzop i szałwia — herbata prosto z grządki od wiosny do jesieni.

Z opisem przygotowania: melisa lekarska, mięta pieprzowa, szałwia lekarska

Inne zioła

Do uprawy i do kuchni.

Gdzie je posadzić, ile miejsca potrzebują i kiedy kwitną — podano na karcie każdego ziela.

Z bloga

Podwyższone grządki dla początkujących: Kompletny przewodnik

Czytaj artykuł
To nie jest porada lekarska. Więcej
To nie jest porada lekarska. Dane pochodzą ze streszczeń monografii Europejskiej Agencji Leków (EMA, komitet HMPC) dotyczących zatwierdzonych ziołowych produktów leczniczych, a nie domowego przygotowania; dawkowanie i przydatność ocenia lekarz lub farmaceuta. Gdy dolegliwości się utrzymują lub nasilają, w ciąży, podczas karmienia piersią, u dzieci i przy przyjmowaniu leków proszę skonsultować się z lekarzem. Źródło podano przy każdym ziele na jego karcie.